Qeveria Shqiptare

  • Nga Kalaja e Lezhes ne Butrint. Betejat e pareshtura ne mbrojtje te trashegimise kulturore.

    Fjalët godasin e vrasin, por rrallë herë lëndojnë arrogancën, pushtetin, forcën e parasë dhe atë të dhunës.

    “Në vend të thonë sa mirë që dikush i përkushtohet me shpirt pasurisë arkeologjike shqiptare, nisin e përdhunojnë pasurinë dhe punën disavjeçare, plot djersë e pasion”. Nervozismi i Etleva Nallbani, – arkeologe shqiptare e kerkuese shkencore në Qendrën Kombëtare për Kërkime Shkencore në Francë (CNR), prej vitit 2004 në linjë të parë në kërkimet arkelogjike në Kalanë e Lezhës të financuara nga taksapaguesit francezë e shqiptarë, – është mëse i pranueshëm e i arsyeshëm.

    ***

    Me firmën e ish Ministrit të Kulturës shqiptar, Vizar Zhiti, në majin e 2013-tës, qeveria Berisha aprovoi projektin e kompanisë “Schnell shpk” për rijetësimin e Kalasë së Lezhës, që parashikonte trasformimin e saj në një resort luksoz me fushe tenisi, lokale e hotele.

    Pra jo nje restaurim sikundër parashikon ligji por një çnatyralizim të monumentit, nga historik në turistik, duke e fshehur nën ndërtimet e projektuara mbi rrënojat e trashëgimisë kulturore. Aprovimi i projektit të “Schnell shpk” për rijetësimin e Kalasë së Lezhës i dha jetë një levizjeje të pareshtur kundër shkatërrimit të trashëgimisë kulturore.

    A mundet valle ne emer te zhvillimit ekonomik te dhunohet historia e vendit? Te injorohet prejardhja, mundi i brezave të shkuar qe sot na bejne te ndihemi krenarë (te pakten me fjalë) që jemi shqiptarë? Mundet vallë një Shtet të investojë në ligjërimin e shkatërrimit të pasurisë së tij historike? Aty ku Skënderbeu mblodhi Kuvendin e Lezhes (1444), aty ku Princat shqiptarë u zotuan kundër perandorisë osmane, aty ku mori jetë ëndrra e Mbretërise së Arberve?

    Ishin këto pyetje që kryesonin gjatë telefonatës me arkeologen dhe që nxisnin mllefin e saj.

    Gjate ketyre 10 viteve kerkime nën mbikëqyrjen e Nallbanit per NCR franceze, Kalaja e Lezhës i ka dhuruar shoqerise bashkehore nje thesar historik qe nis qe ne shekullin e IV para Krishtit e deri ne ditet tona. Entuziazmi, pasioni e këmbëngulja qe u perkasin personazheve si Etleva Nallbani bashkë me ekipin e saj germues pasuruan arkivat e muzeut shtetëror e kulturën shqiptare.

    Ky thesar i tokes se shqiponjave u gjend përpara nje projekti rijetesimi qe do e percillte në varrosje të përjetshme.

    Falë inteligjences intelektuale iu dha fund shkaterrimit te pasurise kulturore te Shqiperise. Protestat pa reshtje qe ngjanin te arrinin ne vesh te shurdhet e aksionet shoqerore ne mediat sociale, shkembimet e informacioneve ndermjet intelektualëve te ndergjegjësuar per kete problem, letra e thirrje pa fund drejtuar administratave shteterore e Ministrise se Kultures shqiptare, mese fundi sollen frytin e shumepritur.

    Qeveria e sotme vendosi: Firma e shkrimtarit te mirenjohur Vizar Zhiti, ish ministër i kultures shqiptare ne qeverine Berisha, qe aprovoi projektin e kompanise “Schnell shpk” per rijetesimin e Kalase se Lezhes ishte e gabuar e ne kontradiktë te plote si ne proceduren e aprovimit ashtu dhe me ligjin shteteror për mbrojtjen e trashegimise kulturore.

    Shfrytezimi i Kalase se Lezhes, ashtu siç parashikonte projekti i qiramarrësit eshte i paligjshëm.

    Milena Selimi, këshilltare per Mediat dhe Komunikimin ne Ministrine e Kultures, ne pergjigje te pyetjeve qe i drejtuam na shkroi menjehere mbi vendimin e marre nga Ministrja Kumbaro mbi ceshtjen e Kalase se Lezhes. “Veprimi i ministrise se Kultures me Kalane e Lezhes ishte rregullimi i nje procedure te abuzuar, te keqperdorur,  ku ishin shkelur te gjitha rregullat e parashikuara nga ligji lidhur me procedurat e koncesionit ose qirase”(..) Projekti teknik ishte i papajtueshem me potencialin arkeologjik te Kalase. Ndertesa ka nje potencial nentokesor arkeologjik shume te pasur e çdo ndertim mbi te do te ishte i demshem.

    (…) Qeveria nuk eshte kundër koncesioneve ose qirave per sa kohe ato jane te parashikuara nga ligji, si forma bashkepunimi, por është kundër (..) abuzimit ne Monumentet e Trashegimise Kulturore”.

    ***

    U fitua nje beteje por lufta eshte ende e gjate. Dashuria per historine e format qe e percjellin ate bashke me kokefortesine e arkeologes Etleva Nallbani qe drejtoi jo vetem kerkimet ne Kalane e Lezhes por dhe frymen e protestes kunder nëpërkëmbjes së trashegimise kulturore shqiptare sollen rezultatin e duhur. Nderkohe intelektualët e dhe e gjithë shoqëria i bashkohen nje tjeter nisme sociale e proteste paqesore qe shpresojme te mos zgjatet me tej si ajo e Kalase se Lezhes. Ne rrjetet sociale online beteja e radhës është ajo per shpetimin e Parkut Arkeologjik Kombetar te Butrintit. Pasuri kombetare e kercenuar nga privatizimi ne emer te “Kthimit te Pronave”.

    Nje nga trashegimite e arbërve që në vitin 1992 është deklaruar nga UNESCO Pasuri e Njerezimit, sot gjendet nen rrezikun e arrogances se biznesit e neglizhimit te Shtetit.

    I braktisur në fatin e tij, parku i Butrintit mban fshehur nen barishtet e gjata sa pemet e nen ndotjen e injorances nje nga mrekullite shqiptare. Ne emer te mirembatjes e te drejtes se kthimit te pronave, ajo çfare eshte e te gjitheve, e mbare botes (siç deklaron UNESCO) sot pretendohet te jete private. Pretenduesi, Agim Toro ka deklaruar se do te kujdeset per Parkun e Butrintin me pasion e nuk do e dëmtojë ate, madje do te lere bagetine te kullosë. Ne te kunderten ai do te pranonte nje kompensim te prones te barabarte me vleren 1 miliard e 500 mije euro. Ky lajm ka nxitur dhe interesimin e UNESCO-s e cila kerkon sqarime nga qeveria shqiptare mbi kete akt te kthimit te pronesise qe i perket Trashegimise Boterore. Me siguri te kullosesh mbi historine kulturore duhet te jete me mire se ne fushen muzeqare e ndoshta bagetia do te dijë ta ruajë trashegimine më mirë se njerëzit por ndërkohe protestat e meparshme te arkeologeve, te intelektualve e te shoqerise se thjeshte ne kerkim te mirembajtjes se monumenteve kulturore shqiptare perballe ketij turpi jane bere edhe me te forta.

    Ne pergjigjen e saj, keshilltarja per mediat e komunikimin e MK, Milena Selimi, shpjegon se si problemi i Butrinit nuk i perket vetem Minstrise se Kultures por eshte nje problem ligjor. “Ministria, – garanton ajo,- po mbledh të gjitha dokumentet e duhura per te krijuar nje panorame te qarte mbi ç’ka ndodhur. Po bashkëpunojmë me Agjencine e Kthimit te Pronave dhe Ministrine e Drejtesise per te arritur ne infomacionet e plota per te avancuar me tej ne kete ceshtje. Ju garantoj,- nenvizon Selimi,- se qeveria eshte e vendosur per te mos leshuar asnje centimeter nga Trashegimia Kulturore”

    “Trasparenca e respekti per te gjitha rregullat ligjorë jane bazat per nje bashkepunim frytdhenes mes biznesit privat e ruajtjes se pasurise e nese rregullat nuk jane te mjaftueshme do te hartojme te tjera sikunder po bejme me rishikimin e ligjit per trashegimine kulturore”,- perfundon Selimi.

    Me pak fjalë, dikush zoteron nje tapi mbi Pasurine e Njerezimit qe i perket mijevjecarit te dyte Para Krishtit. Nje nga monumentet me te rendesishem e te lashte te trashegimise kulturore shqiptare ne kohen tone eshte prone private.

    Qeverisë shqiptare i duhet te studjojë një zgjidhje për moskalimin në pronë private të këtij monumenti. Shqiperia mban ne gjirin e saj nje pasuri historike qe e shfrytezuar si e tille do t’i sillte mireqenie, turizem e investime. Nen rrenojat e ndertimeve te lashta ilire qendron rende karakteri i forte shqiptar, bashkejetesa me kultura të ndryshme dhe qe sot i japin nderin e nje populli mikprites e tolerues. Sot, nje informim i mirë dhe vëmendje e madhe ndaj akteve ligjore qe i perkasin kultures, nënkupton vlerësimin për një të shkuar të lashtë e largpamësi për të nesërmen e largët.

  • Kush e lufton korrupsionin?

    Nuk e lufton pushteti politik, sepse ky në thelb dëshiron që korrupsioni të vazhdojë, sepse kështu mund të kënaqi qoftë atë që dëshiron të mbarojë punë, qoftë funksionarin që fut ndonjë gjë në xhep e vazhdon të punojë me rrogën e ulët që i jep shteti. Lexo më tej

  • Shqipëria dhe (dis)integrimi i saj në BE

    2012 mund të jetë viti i tretë radhazi që Shqipërisë t’i refuzohet statusi i vendit kandidat për t’u bërë pjesë e BE-së. Kjo, pas kërkesës së nxituar nga ana e Shqipërisë e cila u formalizua në prill të vitit 2009, pak muaj para zgjedhjeve parlamentare. Lexo më tej

  • Lehtësirat fiskale për emigrantët që kthehen. Qeveria tërhiqet nga premtimet e saj

    Qeveria shqiptare tërhiqet nga premtimet për lehtësi fiskale për emigrantët. Ndërsa kryeministri, Sali Berisha, kishte premtuar përjashtimin tre vjet nga taksat për emigrantët që do të ktheheshin e do të investonin në Shqipëri, pr/ligji i miratuar në komisionin Parlamentar të Punës e Cështjes Sociale parashikon vetëm informimin e tyre mbi sektorët më atraktiv të ekonomisë.
    Lexo më tej

  • Shqipëria shënon një tjetër datë të mallkuar në historinë e saj

    Shqipëria shënon një tjetër datë të mallkuar në historinë e saj, në mediat e huaja zë vend kryesor në kronikën e zezë.
    Lexo më tej

  • Çfarë mund të bëjmë pas 21 janarit?

    Vitet e fundit të “politikës” shqiptare, përtej 21 janarit, kanë provuar diçka: që ekziston një pjesë e popullsisë, gjithmonë e më e madhe, që nuk ndihet e nuk është e përfaqësuar nga asnjë parti politike.
    Lexo më tej